Jesus Esteban Muñoz segoviarraren eta Gerardo Gomez Lorenzo coruñarraren gorpuzkiak eman dizkie Ollo lehendakariordeak haien senideei
Nafarroako hiriburuko alde zaharreko inauguratu berri den Rozalejo, Memoria eta Bizikidetza Gunean gaur goizean egindako ekitaldian, Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetza, Kanpo Ekintza eta Euskara kontseilari Ana Ollok Jesus Esteban Muñozen eta Gerardo Gomez Lorenzoren gorpuzkiak eman dizkie haien senideei, Foru Gobernuaren DNA bankuak identifikatutakoak, 2017an eta 2018an Urtasungo eta Leranotzeko hobietan, hurrenez hurren.
Galiziatik eta Bizkaitik Iruñera etorritako bi errepresaliatuen senide-talde handi batek parte hartu du ekitaldi honetan; baita Parlamentuko eta Memoria Historikoaren arloko Koordinazio Batzorde Teknikoko ordezkariek; memoria-elkarteetako kideek; Aranzadi Zientzia Elkarteko eta Nasertic laborategiko lantalde teknikoek; Nafarroako Memoriaren Institutuko eta Nafarroako Gobernuko Memoria eta Bizikidetza Zuzendaritza Nagusiko kideek ere.
Lehenik eta behin, bi familietako kideek hitza hartu dute, eta sentitu izan dituzten emozio kontrajarriak erakutsi dituzte: identifikazioaren poza eta mina, eta une honetan beren bizitzak non dauden galdetuz igaro dituzten senideek parte hartu ezin izan duten pena, baita jasan duten bidegabekeria ere. Bestalde, Ollo lehendakariordeak berretsi egin du Nafarroako Gobernuak desagertutako pertsonak bilatzeko konpromisoarekin jarraituko duela, gorpuak lurpetik ateratzeko eta, DNA bankuaren lanen bidez, horiek identifikatzeko planaren esparruan. Ildo horretan, Ollok defendatu duenez, "ukapenek aurrera egin dutenez eta memoria-politikak zalantzan jarri direnez, beti lan zorrotza eta giza eskubideen defentsa lehenetsiko ditugu, eta horien artean biktimen eta, oro har, gizartearen memoriarako eskubidea; memoria, gure gizarteetara aurkari politikoen bazterketa-politikek eta sarraski-politikek nora eraman gintuzten ez ahazteko".
Jesus Estebanen eta Gerardo Gomezen senideek gorpuzkiak jaso dituzte Ollo lehendakariordearen eskutik, eta gorpuak desobiratzeko eta identifikatzeko txostenak entregatu ondoren, bertaratutako pertsonek Memoriaren objektuak erakusketa ikusteko aukera izan dute, Foru Komunitatean egindako desobiratzeetan berreskuratutako objektuak aurkezten eta testuinguruan jartzen dituen erakusketan. Bertan dauden objektuetako bat G G inizialak dituen eraztun bat da, Leranotzen berreskuratu zena, Gerardo Gomezen gorpuaren ondoan. Era berean, Memorias compartidas – Memoria partekatuak erakusketa ere bisitatu ahal izan dute, Abuelas de Plaza de Mayo elkarteak bilobak aurkitzeko eta identifikatzeko egindako lana islatzen duena.
Iheslariak: Jesus Esteban eta Gerardo Gómez
Jesus Esteban Muñoz 1906ko ekainaren 22an jaio zen Villaverde de Íscarren (Segovia) eta Portillo herrian (Valladolid) bizi zen. 1937ko urtarrilaren 20an sartu zuten preso San Kristobal gotorlekuan, eta ihesaldiaren egunera arte egon zen bertan, 1938ko maiatzaren 22ra arte. Ihes egindakoen talde bateko kide zen. Horietatik hiru Eugin atxilotu zituzten, eta beste bi, Bardegi inguruan, Usetxi eta Egozkueko gainaren artean. Erail ondoren, Urtasungo (Esteribar) hilerrira eraman zituzten, eta han hobi komun batean lurperatu. 2017ko maiatzean, hilerriko hobi horretan lurperatutako bost gorpuak desobiratu zituzten.
Gerardo Gomez Lorenzo, berriz, Bergondo (A Coruña) kontzejuko bizilaguna zen. 1916ko irailaren 24an jaioa, ezkongabea eta arotza zen lanbidez. 1937ko ekainaren 14an sartu zuten preso gotorlekuan, eta han jarraitu zuen ihes egin zuen arte. Bere gorpuzkiak 2018ko maiatzaren 22an atera zituzten Leranotzen (Esteribar), ihes egin zuenetik 80 urte bete ziren egunean.
Jesus Esteban eta Gerardo Gomezen gorpuekin 53 dira jada Nafarroako Gobernuak bereren senideei itzulitakoak, desobiratu eta identifikatu ondoren. Orain arte, errepresaliatuen 444 espediente ireki dira. Memoriaren Nafarroako Institututik gogorarazi dutenez, 1936ko estatu-kolpe militarraren ondoren desagertutako pertsonen familiek DNA banku publikoarekin harremanetan jar daitezke inm@navarra.es helbide elektronikoaren bidez, identifikazio berriekin eta gorpuak familiei itzultzen jarraitu ahal izateko, bai eta hobi berriak egon daitezkeen kokalekuak aurkitu ahal izateko ere.
Ituria: navarra.es
